Parazytologia pasożyty zoonozy

info

Pluskwa domowa (Cimex lectularius) jest pasożytem człowieka, ssaków i ptaków. Powszechnie występuje na całym świecie

1. Wygląd (morfologia)

Ciało pluskwy jest silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie, kształtu owalnego, barwy żółtobrunatnej do ciemnobrunatnej. Pokryte jest drobnymi szczecinkami. Pięciokątna głowa jest osadzona we wcięciu przedtułowia. Na głowie znajduje się para czteroczłonowych czułków oraz po bokach para uwydatnionych oczu (oczy złożone). Kłująco-ssący narząd gębowy wykształcony jest w postaci kłujki, w stanie spoczynku zagiętej na stronę brzuszną głowy. Na śródtułowiu widoczne są szczątkowe skrzydła w kształcie owalnych łusek. Odwłok składa się z 8 widocznych segmentów. Postacie dojrzałe posiadają parę brzusznych tułowiowych gruczołów, które wydzielają substancję o intensywnym, specyficznym zapachu*. Te same gruczoły u larw znajdują się po stronie grzbietowej.
-----------------------------------------------
*Nieprzyjemny zapach, jaki wydziela pluskwa domowa jest porównywany z zapachem kolendry siewnej (Coriandrum sativum) w trakcie wegetacji. Zresztą łacińska nazwa Coriandrum wywodzi się od dwóch greckich słów: „corys” – pluskwa i „ander” – przypominający.

2. Rozwój (biologia)

Pluskwy przechodzą rozwój z przeobrażeniem niezupełnym. W sprzyjających warunkach czas życia dojrzałej pluskwy może trwać ponad 14 miesięcy. Po nassaniu się krwi i zapłodnieniu przez samce samica zaczyna składać szaroperłowe, łukowato wygięte z czopkiem na jednym z biegunów jaja. Są one powleczone kleistą substancją, dzięki czemu mogą przyklejać się do różnych powierzchni. Codziennie samica może złożyć od 2 do 10 jaj, a w ciągu swojego życia – od 100 do 500. Czas jaki upływa od momentu złożenia jaj do wyklucia się larw jest zależny od temperatury otoczenia. W temperaturze 35-37^oC larwy wykluwają się po 4-6 dniach, przy 22-26^oC po 5-12 dniach, natomiast przy 14-18^oC opuszczają jaja po 15-29 dniach.

Powyższa rycina przedstawia trzy postacie rozwojowe pluskwy domowej (w powiększeniu dziesięciokrotnym): 1 - jajo, 2 - nassana krwią larwa pierwszego stadium oraz 3 - nassana postać dojrzała (samiec). Wielkość jaja nieznacznie przekracza 1 mm, długość ciała larwy I stadium dochodzi do 1,5 mm, larwy II stadium do 2 mm, larwy III stadium do 2,5 mm, larwa IV stadium do 3 mm, larwa V stadium do 4,5 mm, samca od 5 do 6,5 mm i samicy od 5 do 8 mm.

Jeżeli temperatura otoczenia spada poniżej 13^oC to samica zaprzestaje składania jaj oraz zahamowany zostaje wyląg larw. W rozwoju pluskwy domowej występuje 5 stadiów larwalnych. Każde stadium larwalne, aby mogło odbyć linienie wzrostowe i przekształcić się w kolejne stadium lub w postać dojrzałą (imago) musi nassać się krwi. W temperaturze pokojowej i przy częstym pobieraniu pokarmu pełny cykl rozwojowy dokonuje się w ciągu 6-11 tygodni, co oznacza, że w ciągu roku, w sprzyjających warunkach, może wykształcić się od 3 do 4 pokoleń pluskiew. Najbardziej odporne na brak pokarmu są postacie dojrzałe, które mogą przeżyć bez nassania się krwi nawet do 550 dni. Czas życia głodzonych stadiów larwalnych jest krótszy i waha się od 80 do 140 dni.

zdjęcia